Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika ma na celu odzyskanie należności dla wierzyciela. Jednak prawo chroni dłużników przed całkowitą utratą środków do życia, dlatego nie wszystkie rzeczy mogą zostać zajęte. W tym artykule wyjaśniamy, jakie składniki majątku są wyłączone spod egzekucji oraz jakie prawa przysługują dłużnikom w trakcie postępowania egzekucyjnego.
1. Co to jest zajęcie komornicze?
Zajęcie komornicze to procedura, w której komornik zabezpiecza majątek dłużnika na poczet spłaty długu. Może ono dotyczyć wynagrodzenia, rachunków bankowych, nieruchomości, ruchomości oraz innych składników majątku.
Jednak obowiązujące przepisy wyraźnie określają, które rzeczy i środki finansowe są wolne od zajęcia, zapewniając dłużnikowi minimalne warunki do życia i funkcjonowania.
2. Jakie rzeczy są wyłączone z egzekucji?
Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego (art. 829–831), komornik nie może zająć:
✔ Podstawowych rzeczy osobistych i domowych
- Pościeli, bielizny i ubrań codziennego użytku.
- Niezbędnych przedmiotów gospodarstwa domowego, takich jak lodówka, pralka, kuchenka, piekarnik, łóżko, stół i krzesła.
- Narzędzi niezbędnych do nauki, np. podręczników szkolnych.
✔ Żywności i opału
- Zapasu żywności i opału na okres jednego miesiąca, co zapewnia podstawowe potrzeby dłużnika i jego rodziny.
✔ Przedmiotów niezbędnych do pracy zarobkowej
- Narzędzi i innych przedmiotów niezbędnych do osobistej pracy zarobkowej dłużnika, z wyłączeniem pojazdów mechanicznych, np. narzędzi rzemieślniczych, maszyny krawieckiej.
- Dłużnik musi jednak wykazać, że rzeczy te są rzeczywiście wykorzystywane do zarobkowania.
✔ Środków transportu dla osób z niepełnosprawnościami
- Pojazdów, wózków inwalidzkich i innego sprzętu rehabilitacyjnego używanego przez osoby z niepełnosprawnościami.
✔ Przedmiotów związanych z kultem religijnym
- Biblii, krzyży, modlitewników oraz przedmiotów liturgicznych.
✔ Leków i przedmiotów medycznych
- Środków medycznych i rehabilitacyjnych niezbędnych do codziennego funkcjonowania dłużnika lub jego rodziny.
✔ Zasiłków i świadczeń socjalnych
- Świadczeń takich jak:
- Zasiłek rodzinny,
- 800+,
- Świadczenie pielęgnacyjne,
- Dodatek mieszkaniowy.
- Środki pochodzące z tych świadczeń są wolne od zajęcia także wtedy, gdy znajdują się na rachunku bankowym.
3. Jakie środki finansowe są chronione przed zajęciem?
✔ Kwota wolna od zajęcia na rachunku bankowym
Środki na rachunkach oszczędnościowych i rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych jednej osoby są wolne od zajęcia do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie. Od 1 stycznia 2026 r. jest to 3 604,50 zł (75% z 4 806 zł).
✔ Część wynagrodzenia
Egzekucja z wynagrodzenia za pracę może objąć do połowy wynagrodzenia, a w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych – do trzech piątych wynagrodzenia. Przy egzekucji należności innych niż alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę po odliczeniu składek, zaliczki na podatek i wpłat do PPK; kwoty wolnej nie stosuje się do należności alimentacyjnych.
✔ Renty i emerytury
Z emerytury i renty komornik może potrącić do 25% świadczenia (przy egzekucji alimentów — do 60%). Niezależnie od tego obowiązuje kwota wolna od egzekucji, ustalana kwotowo i corocznie waloryzowana; jej aktualną wysokość ogłasza Prezes ZUS w Monitorze Polskim.
✔ Świadczenia socjalne
Świadczenia takie jak 800+ (świadczenie wychowawcze) czy zasiłek pielęgnacyjny nie mogą być zajęte przez komornika (art. 833 § 6 KPC). Jeśli jednak wpłyną na konto bankowe, warto poinformować bank o ich źródle, aby uniknąć zajęcia.
4. Czy komornik może zająć samochód lub nieruchomość?
✔ Samochód
Pojazd mechaniczny podlega egzekucji także wtedy, gdy dłużnik używa go do pracy zarobkowej, ponieważ art. 829 pkt 4 KPC wyłącza pojazdy mechaniczne z ochrony narzędzi pracy. Ochronie podlegają przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny.
✔ Nieruchomość
Komornik prowadzi egzekucję z nieruchomości tylko na wniosek wierzyciela. Jeżeli należność wierzyciela wraz z kosztami zostanie uiszczona przed zamknięciem przetargu, komornik umarza egzekucję.
5. Jakie kroki może podjąć dłużnik w przypadku błędnego zajęcia mienia?
Jeśli komornik Warszawa zajął rzecz, która podlega ochronie prawnej, dłużnik może:
✔ Wnieść skargę na czynności komornika do sądu rejonowego – w terminie tygodnia od dnia dokonania czynności lub w przypadkach określonych w art. 767 § 4 KPC od dnia doręczenia zawiadomienia o czynności.
✔ Osoba trzecia, której prawa naruszono zajęciem, może wytoczyć powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji, w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa. Powództwo przeciwegzekucyjne przysługuje dłużnikowi, który kwestionuje wykonalność tytułu wykonawczego.
✔ Poinformować bank o świadczeniach chronionych – aby uniknąć ich przypadkowego zajęcia.
Ważne jest, aby znać swoje prawa i w razie potrzeby skorzystać z pomocy prawnika.
Podsumowanie
Nie wszystko może zostać zajęte przez komornika. Polskie prawo chroni podstawowe środki do życia, zapewniając dłużnikom minimalne bezpieczeństwo finansowe i bytowe.
✔ Chronione przedmioty:
- Ubrania, żywność, podstawowe sprzęty AGD, narzędzia pracy.
- Środki transportu dla osób z niepełnosprawnościami.
- Przedmioty kultu religijnego i leki.
✔ Chronione środki finansowe:
- Kwota wolna od zajęcia na koncie bankowym.
- Część wynagrodzenia i świadczenia socjalne.
- Minimalne świadczenia emerytalne i rentowe.
Informacja
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i dotyczy ogólnych zasad postępowania. Nie stanowi porady prawnej ani rekomendacji określonego działania w konkretnej sprawie. W przypadku wątpliwości dotyczących indywidualnej sytuacji prawnej należy skorzystać z pomocy adwokata, radcy prawnego albo punktu nieodpłatnej pomocy prawnej.
⚖️ Ostatnia weryfikacja merytoryczna: 24.09.2026 — Izabella Osial, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim.
