Jak wybrać komornika?

Wielu przedsiębiorców i osób prywatnych mierzy się z problemem nieterminowych płatności. Gdy wysyłanie ponagleń zawodzi, a sąd wydaje ostateczny wyrok opatrzony klauzulą wykonalności, pojawia się kluczowe wyzwanie: jak wybrać komornika?

Wierzyciel składający wniosek o wszczęcie egzekucji może w określonych sytuacjach wskazać komornika, który ma prowadzić postępowanie. Poniżej opisano zasady wynikające z art. 10 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych oraz wyjątki od tych zasad.

Na czym polega prawo wyboru komornika sądowego?

Prawo wyboru komornika to ustawowe uprawnienie wierzyciela do wskazania konkretnej kancelarii, która przeprowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wierzyciel nie musi ograniczać się wyłącznie do komornika operującego najbliżej miejsca zamieszkania dłużnika, choć swoboda ta działa w określonych granicach prawnych.

Jak sprawdzić właściwość miejscową i znaleźć komornika w rewirze?

Aby zweryfikować, który organ egzekucyjny operuje na interesującym Cię obszarze (na przykład w Grodzisku Mazowieckim, Milanówku czy Błoniu), zastosuj jedno z dwóch najprostszych rozwiązań:

• Zastosuj oficjalną wyszukiwarkę dostępną na portalu Ministerstwa Sprawiedliwości.
• Sprawdź listę kancelarii opublikowaną na stronie internetowej właściwego miejscowo sądu rejonowego.

Kiedy wierzyciel może wybrać komornika spoza rewiru?

Wierzyciel może skierować wniosek do komornika spoza rewiru dłużnika, jeśli komornik działa w obszarze właściwości tego samego sądu apelacyjnego. Prawo to obejmuje cały obszar właściwości sądu apelacyjnego, któremu podlega wybrany komornik.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych wierzyciel ma prawo wyboru komornika na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, na którym znajduje się siedziba kancelarii komornika właściwego według Kodeksu postępowania cywilnego, z wyjątkiem spraw o egzekucję z nieruchomości, o wydanie nieruchomości, o wprowadzenie w posiadanie nieruchomości, o opróżnienie pomieszczeń oraz spraw, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio. W praktyce oznacza to ogromną elastyczność. Grodzisk Mazowiecki i Warszawa leżą w obszarze tej samej apelacji warszawskiej.

Aby skutecznie wskazać organ egzekucyjny z wyboru, wierzyciel składa pisemne oświadczenie. Nie potrzebujesz do tego osobnych pism. Wystarczy, że na standardowym wniosku o wszczęcie egzekucji dopiszesz jedno zdanie: „Wierzyciel oświadcza, że dokonuje wyboru komornika na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych”.

W jakich sprawach wybór komornika podlega ograniczeniom?

Ograniczenia w wyborze komornika pojawiają się w sytuacjach, gdy prawo bezwzględnie wymaga interwencji organu miejscowego. W takich ściśle określonych przypadkach wierzyciel kieruje wniosek wyłącznie do komornika z rewiru, w którym znajduje się sporny majątek dłużnika.

Przepisy wyłączają możliwość dowolnego wyboru kancelarii w następujących sprawach:

• Egzekucja z nieruchomości (właściwy pozostaje komornik sądu, w którego okręgu leży nieruchomość).
• Wydanie nieruchomości.
• Wprowadzenie wierzyciela w posiadanie nieruchomości.
• Opróżnienie pomieszczeń z osób lub rzeczy (potocznie zwane eksmisją).

Zasada ta ma wymiar praktyczny. Przykładowo: dłużnik na co dzień mieszka w centrum Warszawy, lecz posiada dom z działką w Milanówku. Jeśli zamierzasz odzyskać dług z tej konkretnej nieruchomości, egzekucję przeprowadzi wyłącznie komornik działający przy Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim (właściwym dla Milanówka).

Systemy informatyczne wykorzystywane w postępowaniu egzekucyjnym

Komornik sądowy podejmuje czynności wykorzystując systemy informatyczne umożliwiające ustalenie składników majątku dłużnika.

Kancelarie korzystają z wymienionych wyżej rozwiązań.

Najczęściej zadawane pytania o wybór komornika

Czy muszę złożyć wniosek do komornika z miasta, w którym zamieszkuje mój dłużnik?

Nie. Jeśli egzekucja dotyczy świadczeń pieniężnych (na przykład chcesz zająć konto bankowe lub pensję dłużnika), możesz wskazać dowolnego komornika działającego na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, któremu podlega dłużnik. Główny wyjątek od tej reguły stanowią egzekucje z nieruchomości.

Jakie oświadczenie muszę przygotować, decydując się na komornika spoza rewiru?

Nie potrzebujesz dodatkowych pism ani specjalnych druków. Wystarczy we właściwym wniosku egzekucyjnym umieścić formułę: „Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych, oświadczam, że dokonuję wyboru komornika”. Ten krótki dopisek w pełni zabezpiecza Twoje prawo wyboru. Wybrany komornik może jednak omówić wszczęcia egzekucji, jeśli przekroczone zostały ustawowe limity zaległości lub liczby spraw (art. 10 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych).

Dlaczego egzekucja z nieruchomości wymaga obecności komornika miejscowego?

Przepisy nakładają wymóg zaangażowania komornika właściwego dla lokalizacji nieruchomości (z rewiru), by maksymalnie ułatwić oględziny, licytacje oraz kontakt z lokalnymi urzędami. Komornik musi fizycznie dokonać opisu i oszacowania budynku lub działki, co wyklucza obsługę w pełni zdalną lub z odległego miasta.

Skąd wziąć pewność, w jakim rewirze operuje wybrany komornik?

Zasięg terytorialny sądu rejonowego precyzyjnie wyznacza granice rewiru komorniczego. Informacje o obszarze właściwości komorników znajdują się na stronie właściwego sądu rejonowego oraz na stronach kancelarii komorniczych – najczęściej w zakładkach nazwanych „Właściwość miejscowa” lub „Zakres terytorialny”.

Czy komornik z wyboru narzuca wyższe opłaty za prowadzenie postępowania?

Opłaty egzekucyjne reguluje ustawa o kosztach komorniczych i są one takie same niezależnie od tego, czy sprawę prowadzi komornik z rewiru, czy komornik wybrany przez wierzyciela. Jeżeli komornik wybrany przez wierzyciela wykonuje czynności poza swoim rewirem, wydatki w postaci diet, kosztów przejazdów i noclegów oraz kosztów transportu specjalistycznego obciążają wierzyciela. 

Informacja

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i dotyczy ogólnych zasad postępowania. Nie stanowi porady prawnej ani rekomendacji określonego działania w konkretnej sprawie. W przypadku wątpliwości dotyczących indywidualnej sytuacji prawnej należy skorzystać z pomocy adwokata, radcy prawnego albo punktu nieodpłatnej pomocy prawnej.